[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.Chciałbym tylko pokazać, Ŝe tak zwane „prawdy" składają się z memów - w większości wpajanych samowolnie.Przekonania o właściwym i niewłaściwym postępowaniu mogą stać się mechanizmem powielającym wiernie wirusy umysłu.Pamiętaj, co znaczy „głupia konsekwencja".Konsekwencja sama w sobie nie ma sensu! Zastanów się, czy konsekwentne zachowanie słuŜy Twojemu celowi, którym moŜe być na przykład sprawne przekazywanie informacji.A moŜe zostałeś po prostu zaprogramowany memem bądź konsekwentny? W tym ostatnim przypadku jesteś łatwym celem wirusów umysłu.ROZPRZESTRZENIANIESzerzenie wirusów umysłu to odwrócenie penetracji.Ten podrozdział przeznaczony jest przede wszystkim dla ludzi, którzy decydują o losach świata.Jeśli jesteś wpływową osobą, jeśli ludzie zwracają uwagę na Twoje słowa, jeŜeli jesteś producentem programów telewizyjnych, jeśli przemawiasz publicznie albo wychowujesz dzieci - bądź świadomy memów, które rozpowszechniasz.Wiemy juŜ, Ŝe wirus umysłu, który zaraŜa memami zachęcającymi wprost do jego szerzenia, będzie się rozprzestrzeniał szybciej i intensywniej niŜ ten, który zdaje się na los.Wirusy tak oto mogą zachęcać nas do ich upowszechniania:- W oparciu o czułe punkty kryzysu i moŜliwości wpoić memy typu opowiedz o tym wszystkim, dopóki nie jest za późno.- Zaszczepić mem w rodzaju naucz tego swoje dzieci dla ich dobra.- Zaprogramować ludzi do roli misjonarzy w słuŜbie wirusa.MoŜna to określać takŜe mianem nawracania, szukania następców, udostępniania prawdy albo rekrutacji.Wielu ludzi sceptycznie odnosi się do działalności misyjnej.Głoszenie przekonań to nie tylko mechanizm szerzenia wirusów umysłu, ale takŜe podstawowa metoda pozytywnego oddziaływania na świat.Nawet najlepsza idea pójdzie w zapomnienie, jeśli nie będziesz jej szerzył słowem, przykładem albo mieczem.Kiedy doszedłem do wniosku, Ŝe grupa memów 90zwana memetyką moŜe odmienić Ŝycie naszych dzieci - dać im moŜliwość samodzielnego, twórczego rozwoju i samospełnienia, postanowiłem przyczynić się do jej popularyzacji: napisać Wirusa umysłu.Czy chciałbyś głosić zasady memetyki razem ze mną?Głoszenie przekonań jest metodą świadomego szerzenia memów.Zanim zaczniesz swą misję, upewnij się, czy rozpowszechnienie tych memów jest rzeczywiście zgodne z Twoimi celami.KaŜda instytucja kultury posiadająca wymienione właściwości jest wirusem umysłu, strukturą, która trwa w nieskończoność i zaraŜa coraz więcej ludzi.Instytucje celowo zaprojektowane do utrwalania i szerzenia pewnych idei nazywam wirusami-wynalazkami.Jednak duŜo wcześniej, zanim ktoś wpadł na ów makiaweliczny pomysł, wirusy umysłu ewoluowały samodzielnie, tworząc instytucje, które zagościły na dobre w kulturze.Te spontanicznie powstałe instytucje nazywam wirusami kulturowymi.91ROZDZIAŁ DZIEWIĄTYWirusy kulturoweSpołeczeństwo wszelkie zmawia się przeciw męskiej postawie kaŜdego zeswych członków.Społeczeństwo jest akcyjnym towarzystwem, w którymudziałowcy zgadzają się - dla lepszego zapewnienia chleba kaŜdemu akcjonariuszowi- poświęcać wolność i kulturę tego zjadacza chleba.Cnotą poŜądanąnajbardziej jest przystosowanie się.Ralph Waldo Emerson32Dziecięca zabawa w głuchy telefon poucza, Ŝe praktycznie nie da się kopiować memów ze stuprocentową dokładnością, nawet jeśli dołoŜy się wszelkich starań.Drobne zmiany powstałe w procesie replikacji mogą ułatwić replikatorowi przystosowanie do środowiska.Na tym właśnie polega ewolucja.Wraz z pojawieniem się idei noszącej wszystkie cechy wirusa i jej upowszechnianiem w populacji, memy składające się na tę ideę takŜe zaczynają ewoluować.Ku czemu zmierza ta ewolucja? Aby odpowiedzieć na to pytanie, musimy powrócić do kluczowego aspektu memetycznej zmiany paradygmatu.OtóŜ dla wszystkich tych memów, idei i tworzonych przez nie instytucji kultury, ludzie są wyłącznie środkami replikacji.Nie dbają w ogóle o ich szczęście ani jakość Ŝycia.Ich jedynym celem jest rozmnaŜać się i szerzyć, bez względu na cenę.Ewolucja instytucji kulturalnych, niezaleŜnie od zakładanych celów, zmierza w jednym kierunku: ku utrwaleniu samych siebie.UwaŜasz, Ŝe to pesymistyczna wizja? Być moŜe masz rację, ale powyŜszy wniosek wynika ze wcześniejszych rozwaŜań.Wyobraź sobie sto instytucji kulturowych, na przykład organizacji charytatywnych.RóŜnią się one między sobą po pierwsze skutecznością realizacji swoich szczytnych celów, a po drugie atrakcyjnością dla sponsorów i społeczników.Szansę przetrwania organizacji zaleŜą wyłącznie od drugiego elementu.Po pewnym czasie, powiedzmy po pięciu latach, organizacje, które nie będą umiały zdobyć funduszy albo znaleźć chętnych do pracy, znikną z powierzchni ziemi.Przetrwają te organizacje, w których juŜ wcześniej funkcjonowały memy odpowiedzialne za ich atrakcyjność albo teŜzostały wykształcone przez ostatnie pięć lat.PoniewaŜ środki przeznaczane na dobroczynność są ograniczone, a organizacji nie nastawionych na zysk ciągle przybywa, instytucje, które wytrzymują konkurencję, muszą coraz lepiej przystosowywać się do istniejących warunków.Okazuje się, Ŝe kaŜda kwota pieniędzy albo ilość energii wydatkowana na cel nie związany z przetrwaniem - nawet na cel szczytny, dla którego organizacja została powołana! - jest błędną inwestycją, którą konkurencja moŜe wykorzystać do wyeliminowania rywala.Mój znajomy niedawno przestał wpłacać datki na rzecz pewnej organizacji ochrony przyrody.Zdziwiło go, Ŝe juŜ po pierwszej wpłacie zaczął otrzymywać liczne pisma zachęcające do dalszych darowizn.Kiedy podliczył wartość opłat pocztowych, okazało się, Ŝe organizacja wydała na niego więcej, niŜ zdołał jej ofiarować! Oburzony sytuacją, napisał list wyjaśniający, dlaczego nie ma zamiaru dalej płacić.32 R.W.Emerson, „Poleganie na sobie", tłum.Andrzej Tretiak, w: Szkice, seria I, część I, wyd.Toporzeł, Wrocław 1994.(przyp.tłum.)92JeŜeli pragniesz stworzyć jakąś instytucję kulturalną, musisz znać się na memetyce.Jeśli nie wbudujesz w swoje dzieło dobrych memów, które umoŜliwią mu szybki rozwój, Twoja instytucja albo szybko zginie, albo bez Twojego udziału zacznie rozrastać się w sposób nie zamierzony.Problem polega na tym, Ŝe spontaniczne przekształcenia mogą zmienieć nie do poznania jej pierwotny wizerunek.TELEWIZJA I REKLAMYTelewizja jest doskonałym narzędziem ewolucji memetycznej.Nowe programy i reklamy docierają w jednej chwili do milionów ludzi [ Pobierz całość w formacie PDF ]